فیلم مستند آزدی

عدم‌دسترسی به اطلاعات و اسناد، یا عدم‌وجود اطلاعات کافی پیرامونِ موضوعِ انتخاب شده، نمی‌تواند برای پژوهشگر یک بن‌بست باشد، چرا‌که پژوهشگر و فیلم‌ساز ماهر می‌داند که نبودنِ اطلاعات یا اسنادِ قابل ‌اتکاء به خودی خود حاوی اطلاعات و مفاهیم زیادی است. در طول تاریخ مهاجمان و غارتگران بسیاری تلاش کرده‌اند اسناد و اطلاعات ظلم‌هایی که بر مردم روا داشته‌اند را نابود و برای همیشه از دسترس دیگران خارج کنند، امّا آیا گذر زمان باعث فراموشی ظلم‌هایی که بر مردم رفته، شده است؟ تحلیلِ علتِ در دسترس نبودن اطلاعات و اسناد و نشانه‌هایی که وجود ندارند می‌تواند برایِ فیلم‌ساز، در طراحی روایتی که از موضوع ارائه می‌دهد راه‌گشا باشد. توجه به این نکته مهم است که به اطلاعات موجه و قابل‌اتکاء نیز نباید به یک باره اعتماد کرد، چرا‌که ممکن است آن‌ها اطلاعات نادرست را برای پوشاندن حقایق و اسناد واقعی، به شکلی موجه و قابل‌اعتماد جلوه دهند. در چنین شرایطی اطلاعات و اسناد واقعی از چشم پژوهشگر دور خواهند ماند و آنچه خمیرمایه طرح فیلمِ مستند می‌گردد، درست و واقعی نخواهد بود.

بنابراین داشتن نگاه همه جانبه و بررسی موشکافانه اطلاعات در هر مرحله از پژوهش ضروری است و کلیه اسناد و اطلاعات به دست آمده، چه آن‌های که به طور مرسوم اسناد موجه محسوب می‌شوند و چه اسنادی که مخدوش به نظر می‌رسند، باید با دقت مورد بررسی قرار گیرند.

پژوهش در فیلم مستند نقش و اهمیت زیادی دارد. طرح نهایی ارائه شده بر اساس اطلاعات به دست آمده در پژوهش تنظیم و ارائه می‌گردد. در طول ساخت فیلم، با توجه به افزایش شناخت و به دست آمدن اطلاعات بیشتر درباره‌ی موضوع، طرح فیلم اصلاح می‌شود و در نهایت فیلم ساخته شده نهایی سفیر اطلاعاتی خواهد بود که در مرحله پژوهش به دست آمده است.